Bibiliya iduha itegeko rikomeye ku buzima bwo mu mutima:
“Cyane cyane uzahore urinze umutima wawe, kuko ari wo ubuzima bushingiyeho.” (Imigani 4:23)
Niba Imana idusaba kurinda umutima, ni uko ushobora guhindurwa, kuzuzwa, gukomereka cyangwa kwanduzwa n’ibimwinjiramo.
Ibyanditswe byera bitwereka ko umutima wakira ibintu biciye mu marembo atagaragara: ibyo tureba, ibyo twumva, ibyo dutekereza n’aho tuba.
1.Amaso: irembo rya mbere ry’umutima
Yesu yaravuze ati:
“Itara ry’umubiri ni ijisho. Niba rero ijisho ryawe ridafite inenge, umubiri wawe wose uzamurikirwa.” (Matayo 6:22)
Ibyo tureba ntibijya bibura ingaruka. Amashusho, ibintu tubona, ibyo turebera ku mashini, abantu n’ibibera imbere y’amaso — byose bisigira ibimenyetso mu mutima.
Ibyo umuntu ahora areba bihinduka ibitekerezo.
Ibitekerezo bigahinduka inyota cyangwa irari.
Hanyuma bikimukira mu mutima.
Ni yo mpamvu umwanditsi wa Zaburi avuga ati:
“Sinzigera nshimishwa n’ibidakwiye, nk’uko nanga imyifatire y’abahakanyi; ntiteze kuzanyanduza.” (Zaburi 101:3)
Kurinda umutima bitangirira ku kwiga guhindura amaso ukareka ibibi.
2.Amatwi: ijwi rihindura imbere mu muntu
Amagambo twumva yubaka cyangwa akangiza imbere mu mutima. Gusebanya, urwango, ibihuha, amagambo asesereza cyangwa akomeretsa — byose byinjira mu mutima biciye mu matwi.
Intumwa Pawulo aravuga ati:
“Ntimukishuke: kubana n’ababi byonona imigenzo myiza.” (Abanyakorinti, iya 1 15:33)
Kubana n’abantu ni no kubumva.
Kandi kumva kenshi ni ukwemera ko ibintu byinjira.
Ibyo umuntu ahora yumva bigenda bihindura uko atekereza, uko yiyumva n’uko akora.
3.Ibitekerezo: aho umutima ukorera
Ibyinjira mu maso no mu matwi bihinduka ibitekerezo, kandi ibitekerezo bisubirwamo kenshi bigahinduka ibyo umutima utuyemo.
Bibiliya iduhamagarira guhitamo ibyo dutekereza:
“Iby’ukuri byose, iby’icyubahiro, iby’ubutungane, ibitanduye, ibikundwa, n’ibishimwa — mube ari byo mutekerezaho.” (Abafilipi 4:8)
Gutekereza si ikintu kiba kidutwaye gusa; dushobora guhitamo ibyo dutekereza n’ibyo twanga.
Inzika utekerezaho kenshi ihinduka umururazi.
Ishyari rihabwa umwanya rihinduka irari.
Irari rikwiriye rihinduka ukwifuza gukomeye.
Ibitekerezo ni inzira ijya mu mutima.
4.Ibidukikije: ingaruka ituje ariko ikomeye
Igitabo cya Zaburi gitangira kigira kiti:
“Hahirwa umuntu udakurikira inama z’ababi…” (Zaburi 1:1)
Aho tuba, abo tubana, ibiganiro turimo, umwuka w’aho turi ndetse n’aho tumara igihe ku mbuga — byose bigira ingaruka ku mutima wacu, akenshi tutabimenye.
Umuntu agenda asa n’abo abana na bo.
Yakira umwuka w’aho aba.
Ibidukikije ni irembo rituje ariko rikomeye ry’umutima.
Umutima wakira ibintu biciye mu maso, mu matwi, mu bitekerezo no mu bidukikije; kuwurinda bisaba kuba maso ku buzima bwacu bwose. Ariko Ijambo ry’Imana ntiritwita gusa ku kwirinda — ritwereka n’inzira yo gukira imbere mu mutima.
Kubabarira bituma ibikomere bitatura muri twe. Kubabarira ntibivuga kwemera ikibi, ahubwo ni ukwanga ko kigira aho kiba muri wowe.
Kwihana kweza umutima, kuko gutuma dutandukana n’ibiwuhumanya.
Gusenga kurekura ibiri imbere, kuko Imana itigeze ishaka ko tuba ibigega by’imibabaro, ahubwo ishaka ko tuba imiyoboro iyishyikiriza imitwaro yacu.
Kushyira imbere y’Imana uburakari, akarengane, agahinda cyangwa urujijo si ukubihakana; ni ukwanga ko biba ishusho y’imbere muri twe.
Ndetse n’iyo umutima wakomeretse, wuzuye cyangwa wijimye, Imana itanga ibyiringiro birenzeho: isezeranya kuduha umutima mushya.
Umutima rero si uwo kurindwa gusa — ushobora no guhindurwa mushya.
Kurinda umutima si igikorwa cy’ubwoba, ahubwo ni inzira y’ubugingo: guhitamo ibyo winjiza, kwemera ko Imana yeza ibiri mo imbere, no kwiga kubaho uva imbere ujya mu mucyo.
ISENGESHO:
Mwami, nyigisha kurinda umutima wanjye.
Mpa ubwenge bwo kurinda amaso yanjye, amatwi yanjye, ibitekerezo byanjye n’abo mbana na bo.
Yeza ibyamaze gukomereka muri njye.
Mpa kubabarira, kureka ikibi no kukuzanira imitwaro yanjye.
Umutima wanjye ube aho umucyo wawe uba,
kandi ube isoko y’ubugingo.
Amina.
Intumwa Dr Jean-Claude SINDAYIGAYA